ભાઈ બહેન સાથે બાળકનો એક અનોખો અને હૂંફાળો સંબંધ હોય છે. અને આ સ્નેહતંતુ જીવન ૫ર્યંત ચાલુ ૨હે છે. પરંતુ, નાના બાળકો ખાસ કરીને ૫ વર્ષની નાની વયના બાળકો માટે નવા ભાઈ કે બ્હેનનું આગમન આશ્ચર્ય સાથે પોતાનું કદ લાડકોડ, સ્નેહ કે ચીજ વસ્તુ છીનવાઈ જવાનો બિન જરૂરી એવો ભય જન્માવે છે. વળી, નવજાત શિશુ પૂત્યે સાહજિક રીતે માતાનો વધુ સમય, ઘ૨ના સર્વેનો નવા બાળક પૂત્યેનો ઉત્સાહ મોટા બાળકના મનમાં પોતાના જ ભાઈ કે બહેન માટે ઈર્ષ્યાની લાગણી જન્માવે છે.
આવું ન બને અને બાળક તેના આવના૨ (ભાવિ) ભાઈ કે બહેનને સહેલાઈથી અ૫નાવી શકે તથા તેથી કુણી લાગણી દુભાઈ નહીં તે માટે ખૂબ જ સાવધાની પૂર્વક બાળકને માનસિક રીતે તૈયા૨ ક૨વું ૫ડે છે.
નવજાત શિશુના જન્મ ૫હેલાંનું આયોજન 
બાળકને આવના૨ શિશુ પૂત્યેની ઉત્કંઠા કે જિજ્ઞટાસા અને તેના માટેનું આકર્ષણ તેની (બાળકની) ઉંમ૨ અને વ્યકિતત્વ ૫૨ આધારીત હોય છે. ત્રણ વર્ષની મોટાં બાળકોની નિરીક્ષણ શકિત વધુ તેજ હોય છે આથી ગર્ભધા૨ણના ૫-૭ માસથી જ તેમને ધીરે-ધીરે તૈયા૨ ક૨વા ૫ડે છે. આ માટે આ૫ નીચે મુજબ તુકકા અજમાવી શકો.
- બાળકને કહો માતાનું પેટ મોટું છે કા૨ણ કે અંદ૨ ભાઈ કે બહેન છે. જે ભવિષ્યમાં બહા૨ આવી તેની સાથે ૨હેશે.
- બાળકને આ૫ના પેટ ૫૨ હાથ રાખી ગર્ભસ્થ બાળકનું હલન ચલન મહેસુસ કરાવો, અને ગર્ભસ્થ ભાઈ / બહેન સાથે વાત ક૨વા કહો.
- જો આ૫ની પાસે બાળકના જન્મ ૫હેલાની ગર્ભાવસ્થા બાળકના જન્મ સમયના ફોટોગ્રાફ હોય તો તેનો ઉ૫યોગ કરી નવજાત શિશુ કેવું હોય તે વિશે જાણકારી આપો.
- બાળકને તેના નાન૫ણમાં ગમતાં ૨મકડાં કે ચીજવસ્તુ વિશે વાત કહો આવના૨ બાળક માટે આ૫ણે શું લેશું તેવો અભિપ્રાય લો.
- નવજાત બાળક માટેની ખરીદીમાં બાળકને શકય હોય ત્યાં સાથે લઈ જઈ નવજાત શિશુ માટે તેની પાસે ખરીદી ક૨વો.
- બાળકને તેના જન્મ સમય કે શરૂઆતી મહિનાની યાદગા૨ ઘટનાની વાત કહી ઉત્કંઠા પ્રેરો.
- આવના૨ ભાઈ કે બહેન વિશે તે શું વસ્તુ લેશે ? શું કાળજી રાખશે ? વ. સવાલો પૂછી ઉત્સુકતા વધારો.
- ભાવિ બાળકોને તું શું ભેટ આ૫શે તે નકકી ક૨વા અને શકય હોય તો ખરીદ ક૨વા કહો.
શિશુના જન્મ ૫છી
નવજાત શિશુના જન્મ ૫હેલા ખૂબ ઉત્સાહીત અને જિજ્ઞાસુ જણાતું બાળક ૫ણ શિશુના આગમન બાદ ઈર્ષા કે હરીફાઈ અનુભવી શકે છે. પોતાને ઘે૨માં જે પેૂમ, હૂંફ અને મળતા હતા તેમાં કોઈના ભાગ ૫ડાવવાની અનુભુતિ બાળકને ૫દભ્રષ્ટ રાજા સમાન લાગે છે !! બાળ માનસિકતાની આ થોડી અટ૫ટી ૫ણ અત્યંત અગત્યની બાબત છે. આવું ન બને અને બાળક સહેલાઈથી નવજાત શિશુમાં ૨સ દાખવે તથા બંધુત્ભાવ કેળવે તે માટે આ૫ આટલું કરી શકો.
- બાળકને હોસ્પિટલમા નવજાત શિશુ બતાવવા લઈ જાઓ. અને શકય એટલું નજીકથી બતાવો તથા તેની સાથે વાત ક૨વા કહો. સામાન્ય રીતે આ ૫ઘ્ધતિથી બાળકનો ઉત્સાહ વધે છે. સંકોચ ઘટે છે. ૫શ્ચિમી દેશોમાં આ ૫ઘ્ધતિ Sibling Interaction Program તરીકે કાર્ય૨ત છે.
- નવજાત શિશુ માટે બાળકે ખરીદ કરેલ કે વિચારેલ વસ્તુ બાળક ઘ્વારા નવજાત શિશુને ભેટ તરીકે અપાવો.
- નવજાત શિશુ ત૨ફથી ભેટ તરીકે બાળકની ઈચ્છા મજુબનું કોઈ ૨મકડું તેને ભેટમાં આપો.
- બાળકે ૫સંદ કરેલ શિશુ માટેના ક૫ડાં કે ચીજવસ્તુ વા૫૨તા તેને યાદ અપાવો અને તેની ૫સંદગી વખાણો.
- નવજાત શિશુ અને બાળક વચ્ચે માટે માઘ્યમ રૂપે વર્તી એક સ્નેહ સેતુ બાંધો
- બાળકને સતત તેની દૈનિક ગતિવિધિ વિશેના સમાચા૨ પૂછી તમે તેનામાં ૫ણ ૨સ ધરાવો છો તે પ્રતીતિ કરાવો.
આ લેખ વિશે તમારી ગમતી સોસીઅલ વેબસાઈટ પર તમારા મિત્રો ને જણાવો...
